Poznajcie świętego Gereona

Kościół św. Gereona - to nietypowe dla Polski wezwanie nosi świątynia, której pozostałości zostały udostępnione dzisiaj do zwiedzania przez Zamek Królewski na Wawelu w ramach nowej trasy plenerowej Ogrody, dziedzińce, kościół św. Gereona. 

To wydarzenie i przygotowane przez Wawel materiały zmotywowały mnie do poszukiwań czy w Polsce ktoś nosi to imię. Według danych rządowych z bazy numerów PESEL niestety nie - wynik wyszukiwania można zobaczyć tutaj. Za to w przeszłości mieliśmy kontradmirała o tym imieniu - Gereona Grzenia Romanowskiego. 

A jak wyglądał św. Gereon (związany z Kolonią i żyjący w IV w.)? Nieocenione okazały się jak zwykle zbiory online MNK, gdzie mamy 2 przedstawienia tego świętego (zawsze w parze z inną świętą - Urszulą lub Katarzyną). 

HOLBEIN Hans d. A. (ca. 1460? - 1524) St. Ursula und St. Gereon (Święta Urszula i Święty Gereon) Reprodukcja z tek 11

https://zbiory.mnk.pl/pl/wyniki-wyszukiwania/katalog/245443

XV w. Niemcy. Przykłady rzeźb drewnianych: Św. Zozym i Św. Barbara oraz Św. Gereon i Św, Katarzyna - Muzeum Niemieckie w Norymberdze oraz Figura Marii z grupy Koronacji NMP - kościół w Reinstetten k. Biberach. Karta nr 36 w: Die Denkmäler der Deutschen Bildhauerkunst. Hrsgb. Dr. Georg Dehio Professor und Direktor des Kunstgeschichtl. Instituts der Universität Strassburg und Dr. Gust. v. Bezold I Direktor des Germanischen National-Museum in Nürnberg, Berlin [po 1872]

https://zbiory.mnk.pl/pl/wyniki-wyszukiwania/katalog/322938

📖 Strefa lektury 📖

Polecam artykuł z czasopisma Studia Waweliana na temat próby zaszczepienia kultu tego świętego w Polsce (autor: Jerzy Wyrozumski). 

🎥 Strefa flimowa 🎥

O kościele św. Gereona opowiada ekspert 

https://www.facebook.com/ZamekKrolewskinaWawelu/videos/290666008848595/ (cz. I)

Preteksty muzealne i fotograficzne

Kriegerowie, znani krakowscy fotografowie z XIX w. fotografowali nie tylko ludzi ale i Kraków wraz z jego zabytkami, również tymi pochodzącymi z muzeów i krakowskich kościołów (fotografie Kriegerów w zbiorach online MNK oraz w zbiorach Muzeum Krakowa). 

Natan Krieger sfotografował w 1895 r. m.in. ornat z kościoła Bożego Ciała na krakowskim Kazimierzu. Elementem tego ornatu jest preteksta czyli wąski pas tkaniny, często w formie krzyża naszywany na szatę liturgiczną. Preteksty były w wielu przypadkach pięknie haftowane. Tak jest w przypadku preteksty sfotografowanej przez Kriegera - pojawiają się na niej przedstawienia Matki Boskiej Apokaliptycznej, św. Małgorzaty i św. Marcina. 

Piszę o tym ponieważ archiwalne zdjęcie Kriegera i bardzo ciekawy opis do niego można przeczytać na stronie poświęconej Ignacemu Kriegerowi, a samą pretekstę, do 16 sierpnia b.r., można zobaczyć na wystawie Cud światła. Witraże w średniowiecznej Polsce.” w Gmachu Głównym Muzeum Narodowego w Krakowie. 

Ale dlaczego preteksta na wystawie witraży? Przedstawienia Marii Apokaliptycznej pojawiały się również na witrażach średniowiecznych np. z kościoła Bożego Ciała czy kościoła w Iwkowej. 

IWKOWA - kościół cmentarny Nawiedzenia NMP - widok od strony prezbiterium

https://zbiory.mnk.pl/pl/wyniki-wyszukiwania?phrase=iwkowa

Informacje o wystawie w MNK oraz filmik z przedsmakiem tego, co do zobaczenia na wystawie:

https://mnk.pl/wystawy/cud-swiatla-witraze-sredniowieczne-w-polsce

Nie potrzeba pretekst(ów) by iść na tę wystawę! 😜

Startujemy z kulturalnymi myślami!

Pierwszy wpis na blogu Kultura w sieci myśli - jeszcze nie autorski na jakiś krakowsko-muzealny temat tylko zachęcający do wchodzenia i śledzenia zarówno bloga jak i profilu Facebook. 

W przyszłości będę zachęcać nie tylko do czytania i oglądania (fotografii - współczesnych i archiwalnych; planów i map; dzieł sztuki z zasobów online krakowskich muzeów) ale również do aktywności (quizy, karty pracy itd.). 

Twórzmy razem kulturalną sieć myśli!  

Pierwsze autorskie wpisy już niedługo a na razie zachęcam do polubień profilu FB i odwiedzin.